Kennisnetwerk kwetsbare ouderen

Wij participeren in het Kennisnetwerk Kwetsbare Ouderen West-Achterhoek.
Het aantal ouderen in de Achterhoek groeit en tegelijkertijd blijven ouderen steeds langer thuis wonen. Het Kennisnetwerk wil er aan bijdragen dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven worden met behoud van eigen regie, kwaliteit van leven en sociale participatie in de eigen vertrouwde omgeving. Daartoe initieert het veel verbetertrajecten om de zorg voor ouderen, in de samenwerking met alle partijen, te verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn:

Geïntegreerde zorg voor ouderen (GZO)
Steeds meer ouderen blijven langer thuis wonen. We krijgen in de thuissituatie vaker te maken met kwetsbare ouderen en complexe problematiek. Hoe eerder we (sluimerende) problemen bij ouderen signaleren, hoe beter. In deze regio is in de afgelopen jaren een werkmodel ontwikkeld vanuit de gedachte dat een preventief en proactieve inzet van zorg en ondersteuning (verdere) problemen kan oplossen, uitstellen of mogelijk zelfs voorkomen. Daardoor worden ouderen in staat gesteld om langer zelfstandig te functioneren en wonen. Multidisciplinaire samenwerking tussen de huisarts, POH, wijkverpleegkundige, sociaal team en andere disciplines zijn hierbij van essentieel belang. Ook de toewijzing van een casemanager is onderdeel van het werkmodel.

Er zijn in de regio steeds meer huisartsen die op deze wijze werken. De vraag om de samenwerking rond kwetsbare ouderen vorm te geven komt ook steeds vaker van andere disciplines in de wijk zoals diëtisten en fysiotherapeuten. Ook zij ondervinden in de dagelijkse praktijk de noodzaak van samenwerken rondom de kwetsbare ouderen. Hoe sneller het signaal dat er mogelijk problemen ontstaan met voeding of beweging, des te sneller kan er ingezet worden op voorkomen van verdere achteruitgang. In de gemeente Montferland en de gemeente Doetinchem zijn bijeenkomsten georganiseerd voor alle genoemde professionals om het werkmodel te bespreken. In de gemeente Montferland heeft dit geresulteerd in de start van alle huisartspraktijken.

Ambulantteam Ouderengeneeskunde
Het Ambulant Team Ouderengeneeskunde (ATO) is nu volledig opgezet en kan door de huisarts ingeschakeld worden als er sprake is van complexe zorgvraag bij kwetsbare ouderen. Het doel is dat de oudere, ondanks de toenemende complexe zorgvraag, de juiste begeleiding, zorg en behandeling krijgt zodat deze ouderen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Uitgangspunt is kwaliteit van leven. De huisarts blijft hoofdbehandelaar.

Project Passende Zorg in de laatste levensfase
In de geneeskunde kan steeds meer. Deze verbeterde mogelijkheden om ziektes te genezen en levens te verlengen heeft ook een keerzijde. Wanneer is medisch ingrijpen op om zinvol te zijn en is andere zorg passender? Staan arts en patiënt stil bij kwaliteit van leven voor de patiënt? Vindt er een gesprek plaats over de vraag of de patiënt zo’n behandeling nog wil en of dat realistisch is? En over wat de patiënt werkelijk belangrijk vindt en met welke zorg dit het beste te bereiken is? Er is in samenwerking met alle disciplines een RTA (Regionaal Transmurale Afspraak) Passende zorg in de laatste levensfase opgesteld. De RTA beschrijft de rol van huisartsen, medisch specialisten, specialisten Ouderengeneeskunde, verpleegkundig specialisten (VS), (wijk)verpleegkundigen, verzorgenden en praktijkondersteuners huisartsen (POH) op het gebied van spreken over zorg in de laatste levensfase. Benieuwd naar de RTA? Deze is te vinden op de website van het Kennisnetwerk. Er zijn diverse scholingen en informatiebijeenkomsten om ervoor te zorgen dat alle betrokkenen goed geïnformeerd en toegerust zijn.

Dementie en het gebruik van muziek
Muziek heeft een wonderbaarlijke uitwerking op iemand met dementie. Als iemand bijvoorbeeld niet goed meer kan praten, kan ze soms feilloos liedteksten meezingen. Muziek kan rust geven bij angst en boosheid, kan activeren bij passiviteit en kan vrolijk maken bij verdriet. Het roept herinneringen op die kwijt leken te zijn. Als het je lukt om de juiste muziek te vinden, voegt muziek iets moois toe aan de kwaliteit van leven. Manon Bruinsma presenteerde het gebruik van muziek bij mensen met dementie vanuit het Music en Memory programma. Het is aangetoond dat muziek mensen met dementie op ongelooflijk krachtige manieren raakt. Het luisteren en spelen van muziek kan kwaliteit van leven terug brengen en interactie vergemakkelijken. Dit stelt mensen met dementie weer in staat om te communiceren en gevoelens te uiten. Mensen met uiteenlopende cognitieve en fysieke beperkingen vinden nieuwe zingeving en kunnen weer verbinding maken met hun omgeving door hun persoonlijke, favoriete muziek te luisteren. In een fragment uit de documentaire ‘Alive inside’ is te zien wat muziek bij iemand met dementie te weeg kan brengen. Klik hier voor het fragment.

Onbegrepen gedrag bij mensen met dementie
Ook is er een symposium over dementie georganiseerd. Ditmaal was het onderwerp ‘Onbegrepen gedrag bij mensen met dementie’. Jan van der Hammen was spreker op dit symposium. Hij nam ons tijdens het symposium mee in het leven van twee mensen met dementie. Aan de hand van scenes werd zichtbaar gemaakt wat er in het hoofd van mensen met dementie afspeelt en wat bijvoorbeeld stress en onveiligheid met mensen doet. Hij gaf veel praktische tips waar mantelzorgers en professionals mee aan de slag kunnen. Wil je volgend jaar ook dit symposium bezoeken? Houdt de website van het Kennisnetwerk dan in de gaten.

Bovenstaande zijn maar een aantal activiteiten van het Kennisnetwerk. Benieuwd wat het Kennisnetwerk nog meer doet of zien welke symposia of andere activiteiten er gepland staan in 2018 kijk dan op www.kennisnetwerkkwetsbareouderen.nl. Het Kennisnetwerk is ook op Facebook en LinkedIn te vinden!